1. ขั้นตอนการแก้ปัญหา

                การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบจะเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ปัญหา โดยมีขั้นตอนดังนี้

                การวิเคราะห์รายละเอียดของปัญหา เป็นการทำความเข้าใจเกี่ยวกับรายละเอียด เงื่อนไขข้อกำหนด รวมถึงข้อจำกัดต่าง ๆ ของปัญหาจ้องระบุผลลัพธ์สุดท้ายที่ต้องการ ข้อมูลที่จำเป็นในการแก้ปัญหา ตรวจสอบว่ามีข้อมูลเพียงะพอหรือไม่ จะหาข้อมูลให้ครบถ้วนต่อการใช้แก้ปัญหาได้อย่างไรข้อมูลผลลัพธ์ที่ได้คืออะไร เช่น

                การวางแผนการแก้ปัญหา คือ เป็นการคิดค้นกระบวนการต่าง ๆ ที่เป็นขั้นตอน ตั้งแต่เริ่มต้นจนกระทั่ง
ได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ ซึ่งต้องอาศัยประสบการณ์และความรู้ของผู้แก้ปัญหา โดยอาจนำวิธีที่เคยแก้ปัญหา
หรือค้นหาวิธีการอื่น แล้วนำมาประยุกต์เข้ากับปัญหาที่กำลังแก้ไข เครื่องมือที่ใช้ในการวางแผนแก้ปัญหา
สำหรับการพัฒนาโปรแกรม อาจเลือกใช้รหัสลำลอง หรือผังงาน โดยวิธีการแก้ปัญหาที่ได้ เรียกว่า ขั้นตอน
วิธีหรืออัลกอริทีม (algorithm) ซึ่งเป็นลำดับขั้นตอนในการแก้ปัญหาหรือการทำงานที่ชัดเจนตั้งแต่
เริ่มต้นแก้ปัญหา จนกระทั่งได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ

                การดำเนินการแก้ปัญหา เป็นการนำกระบวนการที่ได้วางแผนไว้มาปฏิบัติ หรือพัฒนาโปรแกรมเพื่อแก้ปัญหา โดยอาจใช้ภาษาโปรแกรมช่วยในการดำเนินการ

                การตรวจสอบและประเมินผล คือ ขั้นตอนนี้จะทำควบคู่ไปกับขั้นตอนการดำเนินการแก้ปัญหาโดยการตรวจสอบผลลัพธ์ที่ได้ หากผลลัพธ์ที่ได้ไม่ถูกต้อง หรือยังมีส่วนที่ต้องแก้ไขปรับปรุงอยู่ ต้องย้อนกลับไปทำซ้ำตั้งแต่ขั้นตอนแรก จนกว่าจะได้ผลลัพธ์ที่ถูกต้อง

                2. รหัสลำลอง
                เป็นข้อความแสตงขั้นตอนการแก้ปัญหา โดยเขียนเป็นข้อความที่กระชับ ได้ใจความ สื่อความหมายชัดเจนเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่าย

ตัวอย่าง รหัสลำลองที่มีการทำงานแบบลำดับ


                ตัวอย่าง รหัสลำลอง ที่มีการทำงานแบบทางเลือก


                ตัวอย่าง รหัสลำลอง ที่มีการทำงานแบบวนซ้ำ


                3. ผังงาน
                คือ แผนภาพแสดงลำดับขั้นตอนการทำงาน โดยใช้สัญลักษณ์สื่อความหมายที่แตกต่างกัน เช่น



                ตัวอย่างผังงานที่มีการทำงาน แบบลำดับ


                จากผังงานแสดงขั้นตอนการซักผ้า โดยดำเนินการอย่างเป็นลำดับจากบนล่าง มีข้อมูลเข้า คือผ้าที่ต้องซักแล้วผ้าขาว ซักผ้าสี และนำผ้าไปตาก ตามลำดับ


                ตัวอย่างผังงานที่มีการทำงาน แบบเงื่อนไข

                            


                จากผังงานแสดงขั้นตอนการตากผ้า ข้อมูลเข้า คือผ้าที่ซักแล้ว และมีเงื่อนไข "มีฝนตกหรือไม่?" ถ้าเงื่อนไขเป็นจริง ให้ดำเนินการตากผ้าในที่ร่ม แต่ถ้าเงื่อนไขเป็นเท็จ ให้ดำเนินการตากผ้ากลางแจ้ง


                ตัวอย่างผังงานที่มีการทำงาน แบบวนซ้ำ

         

                จากผังงานแสดงขั้นตอนการล้างผ้า มีข้อมูลเข้า คือผ้าที่ต้องการล้าง โดยผังงานนี้แสดงการดำเนินการขั้นตอนการล้างผ้าด้วยน้ำเปล่า 1 รอบก่อนการเข้าสู่การตรวจสอบเงื่อนไขว่า "ผ้าสะอาดหรือไม่" ถ้าเงื่อนไขเป็นจริงให้ดำเนินการนำผ้าไปตาก ถ้าเงื่อนไขเป็นเท็จจะมีการทำงานวนซ้ำโดยให้ย้อนกลับไปล้างน้ำเปล่าอีก 1 รอบ และตรวจสอบเงื่อนไขว่าเป็นจริงหรือเท็จ หากยังคงเป็นเท็จต้องย้อนกลับไปล้างน้ำเปล่าอีก 1 รอบ วนช้ำเรื่อยไป จนกระทั่งตรวจสอบเงื่อนไขแล้วว่าเป็นจริง และดำเนินการนำผ้าไปตาก จึงจบกระบวนการของผังงานดังกล่าว